KobiYZ - 07
🌾 Robot yapan çiftçi
Clint Brauer isimli beyefendi, Kansas'ın 2.181 nüfuslu küçük bir kasabasında yaşıyormuş. Kendisi, üç kuşaktır çiftçi bir ailenin oğluymuş.
Geçen ay bir tarım dergisi, onun hakkında bir haber yapmış.
Haberin manşeti şu: 2025, Clint Brauer'ın hayatının en kârlı yılı oldu.
Bu hafta, bu çiftçinin hikayesini konuşacağız.
Hikaye
Clint Brauer, ailesi çiftçi olmasına rağmen, gençliğinde çiftçilikten kaçmış. Üniversiteyi bitirip Los Angeles'a gitmiş ve 14 sene büyük şirketlerde çalışmış. Sony'de veri sistemleri kurmuş, Fox'ta pazarlama başkan yardımcısı olmuş.
Sonra günlerden bir gün, babasına Parkinson teşhisi konmuş.
O da eve dönmüş ve çiftliğin başına geçmiş.
Babasının hastalığıyla ilgilendiği dönemde enteresan bir şey fark etmiş: Tarımda kullanılan zehirli ilaçlar, çiftçilerde Parkinson'u, neredeyse %600'e kadar artıyormuş. Yani babasının ölümünün sebebi de büyük ihtimalle, kendi tarlalarına yıllarca attıkları tarım ilaçlarıymış.
Babasını kaybedince, o da bu zehirli ilaçlara kafayı takmış.
Yedi yıl uğraşmış
Önce tamamen organik tarımı denemiş. Olmamış. Her şey aşırı pahalıya geliyormuş.
Sonra kimyasalsız geleneksel tarım denemiş. O da olmamış. Yabani otlardan kurtulamamış. Ne sıkarsa sıksın, yabani otları öldüremiyormuş.
Sonra aklına şöyle bir fikir gelmiş:
"Yabani otları öldürmeye çalışmasak da... Kessek nasıl olur?"
Koskoca çiftliklerde elle kesmek yolmak olacak iş değil.
Peki ya robotlar?
Gaza gelmiş, 2018'de Greenfield Robotics'i kurmuş.
Sony'deki arkadaşlarından iki mühendisi de ikna etmiş, çiftliğe getirmiş. Dedesinin evinin arkasındaki kulübede robot yapmaya başlamışlar. 60 cm eninde, 1,5 metre boyunda metal, tekerlekli kutular. Makine öğrenmesi ile yabani otla mahsulü ayırt edip kesen makinalar...
Makinalar çalışmış. Kiralamaya başlamışlar.
Çiftçi arıyor, robotlar geliyor, otları kesiyor, dönüyor. Çiftçi de dönüm başına ücret ödüyor.
Yedi sene içinde 20 robotluk bir filo kurmuşlar. 15 de çalışan. 2025'te, 20.000 dönümün üzerinde tarlayı temizlemişler.
Kaynak: Farm Progress, 26 Ocak 2026 / KCUR / Kansas State University
Gözden kaçmasın
Clint'in bir yönü çiftçi. Kendisi çiftlikten kaçıp şehre gitse de, toprağı, mevsimi, yabani otu biliyor. Hangi otun hangi mahsule dadandığını, hangi ilacın işe yaramadığını, çiftçinin neye ne kadar para ayıracağını biliyor. Kasabanın çiftçilerinin huyunu suyunu da biliyor.
Ama diğer tarafı da teknoloji yöneticisi. Sony'de, Fox'ta sistem kurmuş. Mühendis nasıl yönetilir, prototip nasıl yapılır, hangi sermayedar para verir, ölçeklendirme nasıl olur, bunları da biliyor.
Robot üretip çiftliklere satmaya çalışan çok şirket var. Çoğu da batıyor. Çünkü onlar, bizim Maslak, Levent, Nişantaşı üçgeninden çıkmayan reklamcılar gibi, sadece Silikon Vadisi'ni biliyorlar. Çiftliği de çiftçiyi de tarlayı da mahsülü de bilmiyorlar.
Çiftçiler de zaten yazılım bilmiyor.
Ama ikisini de bilen biri çıkınca, işler değişiyor.
Artık kural bu
Yapay zeka, eskiden pahalı ekipler kurmadan yapamayacağımız şeyleri ucuzlattı. Bugün bir doktor kendi işini gören uygulamayı yazabiliyor, bir çiftçi kendi robotunu üretebiliyor, tamam.
Ama işin püf noktası değişiyor.
Artık tecrübenin kıymetini anlamalıyız.
Hangi otun hangi mahsule nasıl dadandığını bilmek, hangi müşterinin hangi ürünü almaktan niye vazgeçtiğini bilmek, hangi tedarikçinin ne zaman kazık atacağını bilmek, hangi sezonda hangi ürünün niye sattığını bilmek.
Bunlar kitapta yazmıyor, ChatGPT de söylemiyor.
İşte bu yüzden, Clint Brauer gibi, iki tarafı birleştirebilenler kıymetli oluyor. Sektördeki tecrübe ve uzmanlıkla, yapay zekanın kapasitesini aynı anda kavramak, artık farkı yaratan şey.
Analiz - Engin Tezcan
Çiftçi Clint'in hikayesinde enteresan bir nokta daha var.
Clint tarımı biliyormuş, teknolojiyi de biliyormuş. Yani iki tarafa da hakim. Tamam.
Ben merak edip, aradan geçen süreye de baktım.
7 yıl. Çiftliğe dönmesiyle şirketi kurması arasında geçen süre, 7 yılmış.
Sizce neden yedi yıl önce kurmamış?
Önce organik tarımı denemiş. Olmamış. Sonra geleneksel kimyasalsız tarım denemiş. Olmamış.
7 yıl sonra, 2015'te dank etmiş.
"Otları mı kessek?"
Galiba bu cümleye gelebilmek için, bir süre çile çekmek gerekiyor. Deneme yanılma çakılma... Sonra çözüm beliriyor.
Yapay zekayla ilgili her şeyi kestirmeden bir anda olacağını düşünenler var. Bazı patronlar diyormuş ki: "Hangi YZ aracını alalım? Neyse parası verelim, yapalım..."
Bu öyle hazır paket bir yazılım alma işi değil.
Kendi işinizdeki doğru soruyu sormanız çiftçi Clint gibi bir süre isteyecektir.
Ne işe yarıyor, ne yaramıyor, niye yaramıyor, hangi çözümler patlıyor... Bunları bilmeden, deneme yanılma yapmadan olmuyor.
İşinizin hangi parçası senelerdir sizi yoruyor, dönüp dönüp arıza çıkarıyor?
Bu derdi çözmek için neler denediniz, hangileri tutmadı, nedenleri ne?
Hem bunlara kafa yorup hem de YZ ile neler yapılabileceğini öğrenmek gerekiyor.
Not: Bu sayı KobiYZ'in 7. sayısı oldu. KobiYZ sizce nasıl gidiyor, görüşlerinizi merak ediyorum. Aşağıdaki 👍 ve 👎 butonlarını kullanarak ya da direkt bu maili yanıtlayarak olumlu ya da olumsuz görüşlerinizi iletebilirsiniz. Engin.
Bu bülteni okuması gerektiğini düşündüğünüz biri varsa, ona da gönderin. Yorum ve öneriler için direkt bu e-postayı da yanıtlayabilirsiniz.
📩 Soru, yorum, haber, ipucu: editor@kobiyz.com
🤝 Sponsorluk ve iş birliği: sponsor@kobiyz.com
🖥️ Web sitesi: kobiyz.com