KobiYZ - 05

Bu hafta depolar var. Sezon sonu stoğu, yapay zeka ve %30'luk bir rahatlama.

Ve sisteme güvenirken sezgiyi kaybetme tehlikesi.

İyi okumalar.

📰Haftanın haberi

YZ ile sezon sonu kârı

Coloradolu outdoor giyim markası Stio, büyümeyle birlikte, ciddi bir sorunla boğuşmaya başlamış. Sezon sonu depoda stok yığılıyormuş. Her yıl satılamayan ürünler depolara geri dönüyormuş. Ya indirimle eritiyorlarmış ya da elde kalıyormuş.

Envanter yönetimi işini, Excel'den, YZ destekli bir planlama sistemine taşımışlar.

Sistem, geçmiş satışları, mevsimsel örüntüleri ve talebi aynı anda analiz edip hangi ürünün hangi mağazaya ne kadar gönderilmesi gerektiğini söylemiş. Ekip de sisteme güvenip tahminlere uyup ona göre organize olmuş.

Sonuç: Sezon sonu depoya dönen mallar %30 azalmış. Binlerce ürünün geri taşınma, depolama ve indirimle eritilme maliyetinden kurtulmuşlar.

On mağazaya ulaşmış bir marka için bu rakam büyük fark yaratmış.

Kaynak: Toolio, https://www.toolio.com/customer-stories/how-stio-cut-returns-by-30-and-transformed-inventory-allocation

🔎 YZ nasıl çalışır?

Bir bakkal dükkanının başındaysanız, kararlarınızı tecrübenizle verirsiniz. Ne kadar ekmek gider, dondurma dolabı ne zaman hızlı boşalır, adınız gibi bilirsiniz. Yıllarca aynı yerde aynı işi yaptığınız için tahminleriniz iyi olur.

İşler ne zaman değişir?

Yeni bir mahalle, yeni bir site, yeni bir okul, yeni bir hastane, yeni bir tatil haftası... Bir şeyler değişirse bir şeyler değişir.

Ve tahminler tutmadığında ya elde mal kalır ya da tezgah boş kalır, müşteri döner.

YZ tabanlı talep tahmini tam da bunu yapıyor. Sistem geçmişi inceliyor.

Hangi ürün hangi haftada ne kadar gitti, hava soğuyunca ne oldu, ısınınca ne oldu, indirim yapınca ne değişti, Fenerbahçe - Galatasaray maçı olunca ne oldu? Bölge bölge, mevsim mevsim... Etki ihtimali olan hangi kriter varsa...

Bunlara bakarak gelecek için tahmin üretir. İnsan tecrübesinden farkı şu: Yüzlerce değişkeni aynı anda inceler, yorulmaz, geçen yılı unutmaz ve bazen bizim farkedemediğimiz etkileri de tespit eder.

Stio bunu yapmış. Sistem hangi mağazaya ne zaman ne kadar stok gönderilmesi gerektiğini hesaplamış. Doğru da hesaplamış ki, depoya dönen mallar %30 azalmış.

Siz de bunu bir ölçekte zaten yapıyorsunuz. Belki defterle belki Excel'le. Yarın siz de YZ ile yapmaya başlayacaksınız.

💡 Haftanın İpucu

Stio'nun kurduğu sistemi kurmak için belki de şu an bütçeniz yok. Ama elinizde muhtemelen geçmiş satış verileriniz var. Excel'de ya da defterde, bir yerlerde...

Bu hafta şunu deneyebilirsiniz:

Son 12 ayın aylık satışlarını, kullandığınız YZ aracına yapıştırın. (ChatGPT olur, Claude olur, Gemini olur.)

Mümkünse tarihlerini de...

O dönemde yaptığınız özel kampanyaları veya stoksuz kaldığınız günleri de ekleyin. 

Sonra da o tarihlerde sizin satışları etkileme ihtimali olan "şey"leri...

Hava durumu olabilir, lig maçları olabilir, dolar kuru olabilir...

Ve şunu sorun: "Bu verilere bakarak önümüzdeki 3 ayda hangi ürünü ne kadar stoklamalıyım? Hangi ayda satış düşebilir?"

Sistem geçmişe bakarak mevsimsel örüntüleri çıkarır, düşüş ve yükseliş dönemlerini işaretler, neyin etkilemiş olacağına dair size tahminde bulunur, yönlendirir, belki ekstra bilgi ister. Tahmini sipariş miktarını da önerir.

Maliyeti sıfır. Kurulumu yok. 10 dakika deneseniz, sistem zaten sizi yönlendireceği için, belki de basit de olsa kendi sisteminizi kurarsınız.

🧠 Strateji & Analiz

(Engin Tezcan)

İpleri tamamen bırakmayın

Yukarıdaki Stio vakasındaki gibi, sistem bir süre haklı çıkacaktır. İki sezon, üç sezon... Doğru tahminler, stok fazlasında düşüş...

Siz de güvenmeye başlarsınız. Tehlike burada işte.

O güven tembelliğe dönebilir. Paslanabilirsiniz.

Sistem bir gün yanılır. Yanılacaktır, normal, o da öngörüde bulunuyor ve geleceği kimse bilemez. İşte o gün, düşünecek, itiraz edecek, çözüm bulacak kasları kaybetmemiş olmak gerek.

Sezginiz paslanmamalı.

YZ bir asistandır. Patron değildir. Patron koltuğunu ona devrettiğiniz gün şirketi de devretmişsiniz demektir. (Bizim reklamcı arkadaşlar mesela, Facebook ve Google algoritmasına devretmişlerdi kararı. Şimdi şirketlerini de devrettiler. Başlarda çok heyecanlıydılar, Facebook ve Google çalışacak reklamı kendi seçiyor diye çok sevindiler. Bugün patronları Facebook ve Google oldu.)

Sizi sezgininiz buraya getirdi. YZ daha ileri götürebilir. Ama sezginizi çöpe atmayın, kullanmaya devam edin.

Not: Bu sayı KobiYZ'in 5. sayısı oldu. KobiYZ sizce nasıl gidiyor, görüşlerinizi merak ediyorum. Aşağıdaki 👍 ve 👎 butonlarını kullanarak ya da direkt bu maili yanıtlayarak olumlu ya da olumsuz görüşlerinizi iletebilirsiniz. Engin.

Bu bülteni okuması gerektiğini düşündüğünüz biri varsa, ona da gönderin. Yorum ve öneriler için direkt bu e-postayı da yanıtlayabilirsiniz.

📩 Soru, yorum, haber, ipucu: editor@kobiyz.com 

🤝 Sponsorluk ve iş birliği: sponsor@kobiyz.com

🖥️ Web sitesi: kobiyz.com